Remont łazienki wymaga współpracy kilku specjalistów. Glazurnik wykonuje okładzinę ceramiczną, hydraulik odpowiada za instalacje i montaż urządzeń, a ekipa malarska przygotowuje oraz wykańcza powierzchnie ścian i sufitów. Na końcowym etapie często pojawia się jednak pytanie: czy malarze mogą przy okazji wykonać silikonowanie brodzika, wanny lub umywalki?
W WOOW Painting Expert® rozdzielamy te zakresy prac. Zajmujemy się przygotowaniem i malowaniem powierzchni, a silikonowanie połączeń sanitarnych pozostawiamy wykonawcy odpowiedzialnemu za montaż i wykończenie strefy mokrej. Nie wynika to z samej niechęci do dodatkowej pracy. Akryl malarski i silikon sanitarny mają inne właściwości, zastosowania oraz wymagania podczas aplikacji.
Wyjaśniamy, dlaczego te materiały nie są zamienne, czym różni się akrylowanie od silikonowania i dlaczego styk brodzika ze ścianą powinien być wykonany jako osobny, świadomie zaplanowany etap prac przez odpowiedniego fachowca.
Akryl malarski a silikon sanitarny – dwa różne materiały
Na pierwszy rzut oka oba produkty wyglądają podobnie. Są dostępne w kartuszach, nakłada się je wyciskaczem (pistoletem) i profiluje przed związaniem. Ich zastosowanie jest jednak zupełnie inne. Wybór odpowiedniej masy zależy przede wszystkim od rodzaju połączenia, przewidywanych ruchów elementów oraz środowiska, w jakim będzie pracować spoina (woda, grzyby, chemia).
Akryl malarski – wykończenie połączeń przed malowaniem
Akryl malarski stosuje się przede wszystkim do estetycznego wypełniania niewielkich szczelin i połączeń, które po wyschnięciu mają zostać pokryte farbą. W pracach malarskich wykorzystuje się go między innymi przy:
- połączeniach ściany z sufitem podwieszanym,
- niewielkich szczelinach przy listwach przypodłogowych,
- wybranych połączeniach przy ościeżnicach i elementach wykończeniowych,
- miejscowych rysach i szczelinach, jeżeli ich charakter oraz zakres ruchu pozwalają na zastosowanie akrylu (materiał o niskiej elastyczności).
Najważniejszą cechą akrylu malarskiego jest możliwość bezproblemowego pokrywania go farbą po odpowiednim wyschnięciu. Dzięki temu spoina może zostać włączona w jednolite wykończenie ściany lub sufitu. Nie oznacza to jednak, że akryl nadaje się do każdego połączenia. Nie jest materiałem przeznaczonym do stałego kontaktu z wodą ani do zastępowania elastycznych uszczelnień w strefach mokrych.
Więcej o jego zastosowaniu i fizycznych ograniczeniach przeczytasz w artykule akrylowanie w budownictwie – gdzie stosować akryl i kiedy może pękać.
Silikon sanitarny – elastyczne uszczelnienie w strefie mokrej
Silikon sanitarny jest przeznaczony do wykonywania wysoce elastycznych uszczelnień w miejscach narażonych na okresowy lub częsty kontakt z wodą. Stosuje się go między innymi na styku brodzika ze ścianą, wanny z okładziną ceramiczną czy przy wybranych elementach wyposażenia łazienki (odpływy, umywalki).
Właściwości konkretnego silikonu zależą od jego składu i przeznaczenia (octanowy vs neutralny). Produkty sanitarne są projektowane z myślą o odporności na wilgoć, dużej elastyczności (przejmowanie ruchów wanny) i przyczepności do określonych gładkich podłoży. Niektóre zawierają środki biobójcze (fungicydy) ograniczające rozwój grzybów i pleśni, ale nie należy zakładać, że każdy silikon uchroni fugę przed pleśnią, jeśli w łazience brakuje wentylacji.
Istotna jest również jego struktura powierzchniowa. Utwardzony silikon sanitarny jest hydrofobowy i nie stanowi odpowiedniego podłoża do malowania typowymi farbami ściennymi. Farba nie uzyska na nim przyczepności (zacznie się perlić, spływać, a po wyschnięciu łuszczyć).
Dlaczego silikonowanie brodzika nie jest zwykłym akrylowaniem?
Połączenie brodzika z płytkami pracuje zupełnie inaczej niż niewielka szczelina między ścianą a sufitem. Brodzik (szczególnie akrylowy) może nieznacznie uginać się pod obciążeniem ciężarem ciała ludzkiego, a częste zmiany temperatury (gorąca i zimna woda) powodują rozszerzalność cieplną i silne ruchy na styku elementów. Uszczelnienie musi uwzględniać te skrajne warunki bez ryzyka rozerwania.
Właśnie dlatego absolutnie nie można zastępować silikonu sanitarnego akrylem malarskim (z myślą „a, najwyżej zamaluję pod kolor płytek”). Akryl nie jest wodoodporny ani wystarczająco elastyczny do stref mokrych. Nawet jeśli pierwszego dnia wygląda estetycznie, po kilku tygodniach rozmoknie, spęka i zacznie przepuszczać wodę pod brodzik.
Podobnie nie należy traktować samego silikonu jako zamiennika kompletnej hydroizolacji łazienki. Uszczelnienie widoczne na styku brodzika i płytek jest tylko ostatnim, zewnętrznym elementem wykończenia. Prawidłowa ochrona strefy mokrej wymaga odpowiednio zaprojektowanego i wykonanego systemu hydroizolacji (folia w płynie, taśmy) ukrytego pod okładziną ceramiczną.
Hydroizolacja podpłytkowa a silikon – gdzie przebiega różnica?
To dwa różne elementy, które pełnią odmienne funkcje w ochronie budynku przed wodą. Hydroizolacja podpłytkowa (np. tzw. guma w płynie) zabezpiecza jastrych i tynk przed przenikaniem wilgoci z fug. Obejmuje powłokę uszczelniającą na ścianach i podłodze strefy mokrej, taśmy uszczelniające wklejane w narożnikach oraz mankiety przyłączeniowe wokół instalacji hydraulicznych.
Silikon sanitarny aplikuje się natomiast w widocznym, ostatecznym połączeniu pomiędzy gotowymi elementami – np. pomiędzy akrylowym brodzikiem a glazurą ścienną. Jego zadaniem jest elastyczne zabezpieczenie spoiny przed bezpośrednim wpływem spływającej wody i zanieczyszczeń, jednak nie zastępuje on warstw hydroizolacyjnych ułożonych pod płytkami.
Dlatego samo wciśnięcie kolejnej warstwy silikonu często nie naprawi błędnie wykonanej lub dziurawej hydroizolacji podpłytkowej. Jeżeli woda przedostaje się pod okładzinę i zalewa sąsiadów z dołu, przyczynę trzeba zdiagnozować w warstwach ukrytych, a nie ograniczać się do grubszego nakładania silikonu na brodzik.
Dlaczego WOOW nie wykonuje silikonowania brodzików i wanien?
W WOOW Painting Expert® bezwzględnie koncentrujemy się na tym, na czym znamy się najlepiej: przygotowaniu i wykańczaniu powierzchni ścian oraz sufitów. W ramach prac malarskich wykonujemy szpachlowanie, naprawy podłoża, gruntowanie, akrylowanie połączeń (na sucho) oraz finalne malowanie.
Silikonowanie brodzików, wanien, kabin prysznicowych i ceramiki sanitarnej pozostawiamy wykonawcy odpowiedzialnemu za ten zakres (zazwyczaj glazurnikowi lub hydraulikowi po montażu tzw. białego montażu). Wymaga ono wiedzy o ugięciu konkretnej wanny po napełnieniu wodą (co decyduje o momencie nakładania silikonu), doboru odpowiedniego uszczelniacza (neutralny dla wanien akrylowych, octanowy do innych zastosowań) oraz odpowiedzialności gwarancyjnej za szczelność instalacji pod względem wodnym.
To świadomy podział kompetencji. Nie każda czynność możliwa do wykonania pistoletem do kartuszy jest po prostu wyciśnięciem masy w róg i dotyczy zakresu prac malarskich. W profesjonalnym wykończeniu wnętrz ważne jest nie tylko to, „kto umie wycisnąć tubkę”, ale również kto bierze technologiczną odpowiedzialność za funkcjonowanie elementu, np. ochronę łazienki przed zalaniem.
Jak wygląda prawidłowe wykonanie spoiny silikonowej?
Dokładna procedura zależy od rodzaju uszczelniacza, materiału brodzika i zaleceń producentów białego montażu. Nie istnieje jeden uniwersalny sposób, jednak kilka żelaznych zasad warunkuje szczelność i trwałość połączenia:
1. Usunięcie starego uszczelnienia
Przy wymianie spoiny należy całkowicie usunąć stary (często zapleśniały) silikon przy pomocy nożyków i specjalistycznej chemii. Nakładanie nowej warstwy „na brudno”, na pokrytą grzybem lub tłuszczem pozostałość, uniemożliwi wulkanizację mas i błyskawicznie doprowadzi do nieszczelności.
2. Oczyszczenie i odtłuszczenie podłoża
Powierzchnie płytek i ramy brodzika muszą być idealnie czyste, suche i odtłuszczone (np. alkoholem izopropylowym). Pozostałości mydła czy wilgoci utrudnią związanie silikonu z podłożem ceramicznym i akrylowym.
3. Dobór właściwego silikonu (neutralny vs octanowy)
Nie każdy silikon nadaje się do każdego rodzaju brodzika. Silikony z octanowym systemem utwardzania (te o zapachu octu) świetnie trzymają się szkła i ceramiki, ale mogą uszkodzić lub odbarwić elementy z czystego akrylu, tworzyw sztucznych i kamienia naturalnego. Do wanien akrylowych należy bezwzględnie stosować silikon neutralny (z reguły bezzapachowy).
4. Obciążenie, aplikacja i profilowanie spoiny
Bardzo ważne przy elementach podatnych na ugięcie (akryl): wannę lub brodzik często należy obciążyć wodą przed silikonowaniem i pozostawić obciążenie do czasu związania masy (aby silikon uformował się w pozycji maksymalnego ugięcia elementu, co zapobiega jego wyrwaniu podczas kąpieli domownika). Materiał aplikuje się w dno szczeliny, a następnie spryskuje specjalnym płynem do wygładzania (lub łagodnym roztworem detergentu, bez substancji natłuszczających) i ściąga specjalną szpachelką (tzw. fugówką) pod stałym kątem, aby nadać fudze gładki spadek, po którym swobodnie spłynie woda.
5. Czas utwardzania wulkanicznego
Pojawienie się na powierzchni silikonu tzw. naskórka (po kilkunastu minutach) nie oznacza, że proces chemiczny się zakończył. Pełne utwardzenie spoiny grubej na kilka milimetrów trwa zwykle od 24 do 48 godzin (zależnie od wilgotności powietrza). Z prysznica nie wolno korzystać przed tym czasem.
Co się dzieje, gdy silikon zostanie wykonany nieprawidłowo?
Nieprawidłowo przygotowana (na mokro) lub wyprofilowana (z „brzuszkami” i „dołkami”) spoina z czasem odspoi się od jednej z krawędzi lub utraci ciągłość. W powstałych mikroszczelinach gromadzi się stojąca woda, resztki organiczne i mydło. W takich warunkach zjawiskiem nieuniknionym jest czarne przebarwienie fugi i gwałtowny rozwój szkodliwej pleśni.
Nie każda czarna zmiana koloru oznacza jednak, że winny jest wyłącznie silikon. Często przyczyną jest totalny brak wydajnej wentylacji w łazience (np. zabudowana kratka) lub trwała wilgoć pochodząca spod płytek (uszkodzona hydroizolacja). W takim przypadku powierzchowne stosowanie wybielaczy i środków na bazie chloru zadziała tylko na kilka dni.
Jeśli problem postępującej wilgoci dotyczy również twardych fug cementowych między płytkami ściennymi, warto rozpoznać, czy wystarczy powierzchowne czyszczenie, czy konieczne będzie głębokie usunięcie spoiny. Zagadnienie to opisaliśmy w poradniku: Odświeżanie fug w łazience – czyszczenie czy wymiana?.
Co należy do zakresu prac malarskich w łazience?
Fakt, że nie silikonujemy wyposażenia bidetów czy wanien, nie oznacza, że nie pracujemy w łazienkach. Odpowiednie, technologiczne przygotowanie stref suchych – ścian pozbawionych płytek oraz sufitów narażonych na bardzo wysoką wilgotność (np. bezpośrednio nad kabiną) ma absolutnie kluczowe znaczenie dla estetyki i higieny łazienki (zapobiega to łuszczeniu się płatów farby na głowę podczas gorącej kąpieli).
W zależności od stanu podłoża, w WOOW wykonujemy:
- Zeskrobywanie luźnych powłok z wilgotnych sufitów,
- Szpachlowanie i wygładzanie podłoża specjalistycznymi masami wodoodpornymi do stref mokrych,
- Głębokie gruntowanie dobierane ściśle do nośności tynku i betonu,
- Akrylowanie połączeń „suchych”, niemających bezpośredniego styku ze strugami wody (np. styk sufitu podwieszanego z taflą lustra lub płytką, wnęki sufitowe),
- Aplikację najwyższej jakości farb łazienkowych (tzw. „kuchnia/łazienka”), cechujących się wodoszczelnością (klasa 1 EN 13300) oraz odpornością na rozwój mikroorganizmów (fungicydy) w oparciu o profesjonalne systemy Flügger i Brillux.
Jeżeli Twój dotychczasowy układ płytek jest w porządku, ale ściany i sufit wyglądają na zmęczone, dobrze przemyślane prace malarskie potrafią nadać wnętrzu nowy charakter. Zobacz więcej w naszym artykule o tym, jak firma malarska może odmienić wygląd łazienki, a po detale organizacyjne zajrzyj do pełnej oferty malowania ścian (w tym stref trudnych).
Akryl czy silikon – najczęstsze pytania
Czy można pomalować silikon sanitarny?
Nie. Standardowe farby ścienne (nawet superzmywalne) nie są przeznaczone do malowania typowych, utwardzonych silikonów sanitarnych. Hydrofobowa (odpychająca wodę) struktura polimerowa silikonu powoduje pękanie, spływanie i łuszczenie się powłoki malarskiej. Dlatego odcinające krawędzie w łazienkach silikonuje się w ostatecznym kolorze obramowania (np. biały, bezbarwny lub szary).
Czy akryl można zastosować przy brodziku „tylko na chwilę”?
Bezwzględnie nie. Typowy akryl malarski (szpachlowy) wnika w wodę, wypłukuje się, z czasem rozmięka i całkowicie pęka przy najmniejszym ruchu uginającego się brodzika. Spowoduje to natychmiastowe zalanie przestrzeni pod posadzką.
Czy silikon sanitarny zastępuje hydroizolację (folię w płynie)?
Nie. Silikon sanitarny odpowiada tylko za wodoszczelność wierzchnią (estetyczną fugę 5-10 mm między płytką a brodzikiem). Prawdziwą hydroizolacją powstrzymującą wodę przed przedostaniem się do stropów niższej kondygnacji jest wielowarstwowa masa uszczelniająca, grubo ułożona pod kafelkami wraz ze wzmacniającymi taśmami rogowymi.
Czy można nałożyć nowy silikon na fragment starego (tzw. „pociągnięcie na szybko”)?
Brak wiedzy w tym zakresie to główny powód szybkich powrotów grzyba. Świeży silikon bardzo słabo wiąże z sieciowanym (starym) silikonem, tworząc nieodwracalne nieszczelności. Wymiana spoiny w kabinie musi polegać na 100% mechanicznym i chemicznym wydłubaniu starej powłoki przed nałożeniem nowej.
Czy WOOW Painting Expert wykonuje silikonowanie brodzików i wanien?
Nie. Zgodnie ze standardem sztuki budowlanej, prace te zostawiamy specjalistom „białego montażu” (glazurnikom / instalatorom), którzy biorą odpowiedzialność technologiczną za poprawne ułożenie brodzika i jego hydro-izolację. Skupiamy się na farbach i wykańczaniu dużych, wymagających płaszczyzn.
Podział obowiązków ma znaczenie dla szczelności
Akryl malarski z tuby i silikon sanitarny z kartusza mogą wyglądać podobnie (szczególnie w formie białych past), ale w żadnym wypadku nie są materiałami budowlanymi zamiennymi. Ten pierwszy nadaje się pod wałek z farbą do połączeń suchych sufitów z rigipsu, drugi – to elastyczny, wodoodporny pancerz dedykowany instalacjom sanitarnym, kategorycznie odporny na malowanie.
Właśnie ze względu na powyższe czynniki fizykochemiczne, w WOOW Painting Expert® wykonujemy to, do czego powołana jest doświadczona ekipa malarska: gruntujemy, szpachlujemy, profesjonalnie zabezpieczamy akrylem łączenia suchych obudów g-k i nakładamy równe powłoki farb. Silikonowanie kabiny to z kolei osobny, równie istotny etap specjalistycznej ochrony przed wodą, który po zakończeniu naszych prac malarskich powinien zwieńczyć glazurnik.
Potrzebujesz profesjonalnego odświeżenia sufitów i ścian?
Zleć nam prace przygotowawcze i wykończeniowe. Usuniemy łuszczące się powłoki na sufitach w łazience, dobierzemy odpowiedni system gruntujący do trudnych, mokrych stref i zastosujemy odporne farby premium marek Flügger lub Brillux.
