Malowanie kuchni to proces, który znacząco różni się od odświeżania standardowych pomieszczeń mieszkalnych. Ściany w strefie przygotowywania posiłków codziennie narażone są na działanie wyższych temperatur, skoki wilgotności, osady z tłuszczu, zachlapania oraz intensywne czyszczenie.
W poniższym poradniku wykonawczym wyjaśniamy, dlaczego w kuchni nie warto wybierać farby wyłącznie po jej rynkowej nazwie, jak czytać normę EN 13300, w jaki sposób przygotować zatłuszczone ściany do malowania i dlaczego strefowanie łazienki sprawdza się również podczas planowania stref kuchennych.
Jaką farbę wybrać do kuchni? Nazwa czy parametry?
Na rynku farb i lakierów często spotykamy się z utrwalonymi podziałami na farby akrylowe, lateksowe czy ceramiczne. Wielu inwestorów zakłada z góry, że określona „rodzina” farb gwarantuje zmywalność lub odporność na wilgoć. Tymczasem współczesna chemia budowlana jest znacznie bardziej skomplikowana.
Farba lateksowa, akrylowa czy ceramiczna – co wybrać?
W kuchni nie wybieramy farby wyłącznie po nazwie „lateksowa”, „akrylowa” czy „ceramiczna”. Ważniejsze są konkretne deklarowane przez producenta parametry: zastosowanie, ustandaryzowana odporność na czyszczenie, stopień połysku i sposób pielęgnacji utwardzonej powłoki.
Oznaczenie marketingowe „farba do kuchni” na opakowaniu może ułatwić wybór w sklepie budowlanym, ale z profesjonalnego punktu widzenia nie jest jedynym kryterium. Najważniejsze jest zweryfikowanie karty technicznej (TDS) konkretnego produktu i jego dopuszczalnego przeznaczenia.
Klasa odporności na szorowanie – co oznacza EN 13300?
Prawdziwym wskaźnikiem odporności na zmywanie i czyszczenie mechaniczne nie jest deklaracja marketingowa, lecz europejska norma PN-EN 13300. Klasyfikuje ona powłoki malarskie na podstawie ubytku ich grubości (w mikrometrach) podczas znormalizowanego testu szorowania na mokro.
- Klasa 1: ubytek grubości powłoki jest mniejszy niż 5 µm po 200 cyklach szorowania. Daje to najwyższą możliwą odporność w tej klasyfikacji.
- Klasa 2 i 3: ubytki rosną, co oznacza powłoki o mniejszej wytrzymałości na intensywne, mechaniczne zmywanie mokrych zabrudzeń.
Mat, półmat czy satyna? Czy mat może być odporny?
To jeden z najpowszechniejszych mitów branżowych. Stopień połysku i odporność na szorowanie to dwa odrębne parametry. Nie należy zakładać, że każda matowa powłoka jest mniej trwała od farby o wyższym połysku. Nowoczesne systemy mogą z powodzeniem łączyć głęboki mat z 1. klasą odporności na szorowanie według EN 13300.
Wskazówka wykonawcza: Chociaż powłoka oznaczona klasą 1 wytrzyma mechaniczne szorowanie pod kątem ubytku grubości farby, jej intensywne miejscowe tarcie (szczególnie w ciemnych i bardzo matowych odcieniach) może prowadzić do zmiany wyglądu i nieestetycznego „wybłyszczenia” struktury. Z tego względu wielu inwestorów w ciągach roboczych decyduje się na lekki półmat lub powłoki typu satyna.
Czy wszystkie ściany w kuchni mają takie same wymagania?
Zupełnie jak w łazience, także w kuchni możemy wydzielić różne strefy ekspozycji, do których należy mądrze dobrać system zabezpieczenia ściany:
- Ściana nad blatem: regularne zachlapania i konieczność częstego czyszczenia. Wymaga najwyższej klasy odporności (np. farby specjalistyczne do środowisk wilgotnych, płytki ceramiczne, szkło hartowane).
- Okolice zlewu i kuchenki: bezpośredni kontakt z wodą, podwyższona temperatura i intensywne, tłuste zabrudzenia. Im większa ekspozycja, tym większe znaczenie ma dobór systemu o wysokiej odporności mechanicznej i hydrofobowej.
- Ściana przy stole: brak wilgoci z gotowania, ale wysokie ryzyko otarć przez krzesła i ubrania oraz powstawania śladów od jedzenia czy odcisków rąk. Tutaj kluczowa będzie plamoodporność powłoki i możliwość zmycia powierzchownego zabrudzenia.
Prawidłowe przygotowanie podłoża w kuchni
Jak przygotować zatłuszczone ściany?
To najważniejszy etap. Ściany w remontowanej kuchni różnią się od ścian w salonie zawartością zgromadzonych osadów po gotowaniu oraz obecnością charakterystycznego tłustego filmu.
Jeżeli na powierzchni znajdują się tego typu osady, samo odkurzenie tynku czy nałożenie uniwersalnego gruntu nie wystarczy i może skutkować odspojeniem się farby. Przed malowaniem powierzchnię należy rygorystycznie oczyścić i odtłuścić środkiem zalecanym dla wybranego systemu malarskiego, po czym zmyć czystą wodą i wysuszyć.
Czy każdą ścianę trzeba gruntować? Gruntowanie nie powinno być automatycznym, uniwersalnym etapem wykonywanym identycznie w każdym mieszkaniu. Konieczność nałożenia odpowiedniego preparatu (gruntu głęboko penetrującego, gruntu szczepnego, czy farby gruntującej) zawsze dobiera się do rodzaju, chłonności oraz spójności technicznej konkretnego podłoża i jego starych powłok.
Szersze zasady obróbki otworów, pęknięć i maskowania znajdziesz w naszym osobnym przewodniku: Jak przygotować ściany do malowania – poradnik krok po kroku.
Jak prawidłowo malować ściany w kuchni?
Nie istnieje jeden „najlepszy sposób” aplikacji farby odpowiedni dla wszystkich produktów. Zawsze opieramy proces na karcie technicznej wybranego materiału, jednakże podstawowe dobre praktyki obejmują:
- Zapewnienie odpowiedniej cyrkulacji powietrza (unikając jednak tworzenia w pomieszczeniu silnych przeciągów mogących powodować zbyt szybkie i punktowe wysychanie krawędzi nowej powłoki).
- Precyzyjne zabezpieczenie stałych zabudów stolarskich, sprzętu AGD i podłóg odpowiednimi matami, foliami i taśmami.
- Malowanie tak zwaną techniką „mokrego brzegu” (utrzymywanie mokrej krawędzi) i zachowanie jednego kierunku nakładania ostatnich pasów farby.
- Aplikacja odpowiedniej liczby warstw – w większości przypadków są to dwie warstwy wykończeniowe, jednak w zależności od koloru wyjściowego, stopnia siły krycia nowej farby i zaleceń systemu, liczba ta może się różnić.
Schnięcie a utwardzanie – kiedy można myć pomalowaną ścianę?
To najważniejszy aspekt zaraz po malowaniu kuchni. Czas do nałożenia następnej warstwy (często określany w okolicach 4-6 godzin), nie oznacza automatycznie uzyskania przez powłokę pełnej odporności na czyszczenie mechaniczne czy środki chemiczne.
Faktyczne nabycie pełnej odporności na szorowanie następuje najczęściej dopiero w momencie tzw. pełnego chemicznego utwardzenia, na które producenci rezerwują z reguły 28 dni w warunkach optymalnych (20°C). Przedwczesne próby zmywania sosu, potarcia „na mokro” szmatką czy zastosowania agresywnej chemii najpewniej uszkodzą powłokę. Dokładne omówienie tego procesu przygotowaliśmy we wpisie: Czas schnięcia a czas utwardzania farby – kiedy można umyć ścianę?
Harmonogram i najczęstsze błędy podczas prac kuchennych
Jednym z największych błędów organizacyjnych przy budowie lub remoncie kuchni jest zignorowanie kolejności prac. Ustalenie, kiedy wchodzi ekipa stolarzy kuchennych, a kiedy ma zostać zrealizowane docelowe malowanie, bezpośrednio rzutuje na efekt estetyczny całego wnętrza. Aby uniknąć zniszczenia wykonanych powłok malarskich w trakcie docinania i osadzania ciężkich blatów i szafek, sprawdź nasz dedykowany artykuł o harmonogramie: Koordynacja prac – dlaczego montażysta kuchni i malarz nie powinni pracować jednocześnie?
Planujesz malowanie kuchni?
Kuchnia wymaga nie tylko doboru odpowiedniej farby, ale przede wszystkim prawidłowego przygotowania powierzchni narażonych na tłuszcz, osady i zabrudzenia. W WOOW Painting Expert ® dobieramy sposób gruntowania i docelowy system malarski bezpośrednio do zastanego stanu ścian oraz warunków technicznych pomieszczenia.
