Określenie „farba ekologiczna” pojawia się dziś na opakowaniach, stronach producentów i w poradnikach wnętrzarskich bardzo często. Problem w tym, że samo słowo „eko” nie mówi jeszcze dokładnie, jaki skład ma produkt, ile zawiera lotnych związków organicznych, jaka jest jego emisja po pomalowaniu ani czy nadaje się dla osoby z alergią.
Przy wyborze farby warto więc patrzeć nie na jedno marketingowe określenie, ale na konkretne parametry, dokumentację techniczną oraz niezależne oznakowania produktu.
W tym poradniku wyjaśniamy, czym mogą różnić się farby określane jako ekologiczne, czym jest VOC, co oznaczają EU Ecolabel i Nordic Swan oraz kiedy warto szukać produktu posiadającego dodatkowe oznaczenia dotyczące jakości powietrza lub alergii.
Najważniejsza zasada
Nie wybieraj farby wyłącznie dlatego, że producent nazywa ją ekologiczną. Sprawdź konkretne oznakowania, zawartość i emisję VOC, obecność konserwantów oraz parametry użytkowe potrzebne w danym pomieszczeniu.
Co właściwie oznacza „farba ekologiczna”?
W codziennym języku tym określeniem opisuje się bardzo różne produkty. Jedna farba może mieć niezależne oznakowanie środowiskowe, inna niską zawartość VOC, kolejna recepturę bez konserwantów, a jeszcze inna po prostu wodę jako rozcieńczalnik.
Te cechy nie są jednak synonimami.
Farba wodna nie musi automatycznie spełniać wymagań konkretnego oznakowania ekologicznego, a produkt z niską zawartością VOC nie musi być jednocześnie produktem przeznaczonym dla alergików. Dlatego każdą deklarację trzeba odnosić do konkretnej farby.
Czy farba ekologiczna musi być naturalna?
Nie. To jeden z najczęstszych błędów w opisach farb ekologicznych.
Nowoczesna farba dyspersyjna może być produktem o bardzo niskiej emisji i posiadać uznane oznakowanie środowiskowe, mimo że jej receptura wykorzystuje syntetyczne spoiwa i dodatki technologiczne.
Z drugiej strony samo zastosowanie składnika pochodzenia naturalnego również nie oznacza automatycznie, że cały produkt będzie lepszy pod względem emisji, trwałości albo wpływu na środowisko w całym cyklu życia.
VOC i LZO – co oznaczają te skróty?
VOC to angielski skrót od volatile organic compounds. W języku polskim używa się określenia LZO – lotne związki organiczne.
Informacja o zawartości VOC mówi o ilości takich związków obecnych w produkcie. Przy porównywaniu farb warto sprawdzić wartość podaną przez producenta zamiast opierać się wyłącznie na określeniach „niski VOC” lub „eko”.
Jednocześnie bardzo niska zawartość VOC nie opisuje wszystkich właściwości farby. Nadal trzeba uwzględnić jej trwałość, krycie, odporność na czyszczenie, przeznaczenie oraz wymagania dotyczące podłoża.
Zawartość VOC i emisja do powietrza to dwie różne rzeczy
To rozróżnienie jest szczególnie ważne przy farbach do wnętrz.
Zawartość VOC opisuje skład produktu, natomiast badanie emisji określa, jakie związki i w jakich ilościach są uwalniane do powietrza po zastosowaniu materiału.
Dlatego przy wnętrzach, w których szczególnie zależy nam na ograniczeniu emisji, wartościowe są oznakowania i badania odnoszące się nie tylko do receptury, ale również do emisji z gotowego produktu.
EU Ecolabel – więcej niż napis „eko” na opakowaniu
EU Ecolabel jest oficjalnym oznakowaniem ekologicznym Unii Europejskiej. Dla farb kryteria obejmują wiele obszarów związanych z wpływem produktu na środowisko oraz jego właściwościami użytkowymi.
Aktualne wymagania obejmują między innymi ograniczenia dotyczące wybranych substancji, zawartości VOC i SVOC oraz parametry jakościowe. W przypadku farb przeznaczonych do wnętrz oceniana jest również emisja lotnych związków organicznych z produktu.
Takie oznakowanie daje więc znacznie więcej informacji niż samo hasło „farba ekologiczna”.
Nordic Swan – kolejne niezależne oznakowanie
Nordic Swan jest nordyckim oznakowaniem ekologicznym stosowanym również w przypadku farb i innych materiałów wykończeniowych.
Wymagania dla farb dotyczą między innymi stosowanych substancji, emisji oraz parametrów użytkowych produktu.
W ofercie Flügger znajduje się wiele produktów posiadających EU Ecolabel lub Nordic Swan. Więcej o materiałach tego producenta, których używamy podczas realizacji, znajdziesz na stronie Flügger w WOOW Painting Expert.
Czy każda farba wodna jest ekologiczna?
Nie należy stawiać pomiędzy tymi pojęciami znaku równości.
Określenie „wodorozcieńczalna” mówi przede wszystkim o sposobie rozcieńczania i rodzaju systemu. Nie informuje jeszcze o pełnym składzie, emisji, zastosowanych konserwantach ani certyfikatach produktu.
Dlatego dwie farby wodne mogą bardzo wyraźnie różnić się pod względem parametrów środowiskowych i użytkowych.
Farby ekologiczne a alergicy i astmatycy
Samo określenie „ekologiczna” nie wystarcza, aby uznać farbę za odpowiednią dla alergika lub osoby z astmą.
Jeżeli jest to istotne dla inwestora, należy szukać konkretnego produktu z odpowiednim potwierdzeniem producenta lub niezależnym oznakowaniem dotyczącym alergii i emisji.
Przykład Flügger: Dekso AÏR posiada oznaczenie Asthma Allergy Nordic oraz certyfikaty EU Ecolabel, Nordic Swan i M1. Jest produktem opracowanym z myślą o osobach z alergią i astmą.
Przykład Brillux: Vitashine 9006 jest farbą bez konserwantów, rozpuszczalników i plastyfikatorów, spełnia wymagania AgBB i posiada oznaczenie Blue Angel, a producent wskazuje jej zastosowanie również w pomieszczeniach wrażliwych i dla alergików.
Są to jednak właściwości konkretnych produktów. Nie powinno się ich automatycznie przenosić na wszystkie farby danego producenta ani na całą kategorię produktów określanych jako ekologiczne.
Czy warto wybierać farby bez konserwantów?
Konserwanty pełnią w farbach określone funkcje technologiczne, między innymi zabezpieczają produkt podczas przechowywania.
Na rynku dostępne są jednak farby wewnętrzne opracowane bez określonych konserwantów. Może to być istotna cecha szczególnie dla osób wrażliwych na konkretne substancje.
Ponownie najważniejsza jest dokumentacja konkretnego produktu, a nie ogólne hasło umieszczone na opakowaniu.
Ekologia nie może zastąpić parametrów użytkowych
Farba może posiadać bardzo dobre parametry środowiskowe, ale nadal musi być właściwie dobrana do sposobu użytkowania ściany.
W sypialni ważne mogą być niski poziom emisji i głęboki mat. W korytarzu lub kuchni większego znaczenia nabiera odporność na zabrudzenia i możliwość czyszczenia powierzchni.
Dlatego przy wyborze produktu uwzględniamy również klasę odporności na szorowanie na mokro, stopień połysku, krycie i przeznaczenie farby. Szerzej wyjaśniamy to w poradniku farby zmywalne – klasy odporności i czyszczenie.
Trwałość również ma znaczenie dla wpływu na środowisko
Produkt, który szybko wymaga ponownego malowania, generuje kolejne zużycie materiału, opakowań i pracy.
Dlatego odpowiedzialny wybór farby nie powinien polegać wyłącznie na szukaniu najniższego możliwego poziomu jednej substancji. Liczy się również trwałość gotowej powłoki i dopasowanie produktu do miejsca, w którym będzie używany.
Dobrze dobrany produkt może ograniczyć potrzebę zbyt częstego odnawiania ścian.
Ekologiczny wybór zaczyna się także od właściwej ilości farby
Nawet bardzo dobrze certyfikowana farba nie będzie racjonalnym zakupem, jeżeli zamówimy znacznie więcej materiału niż potrzebujemy.
Zapotrzebowanie trzeba obliczać na podstawie rzeczywistej powierzchni, deklarowanej wydajności konkretnego produktu, chłonności i struktury podłoża oraz wymaganej liczby warstw.
Resztek farb oraz wody po czyszczeniu narzędzi nie należy usuwać do kanalizacji. Warto stosować się do zaleceń producenta i lokalnych zasad postępowania z odpadami.
Flügger czy Brillux – która marka jest bardziej ekologiczna?
Nie porównywalibyśmy całych marek jednym określeniem.
Zarówno Flügger, jak i Brillux mają produkty niskoemisyjne oraz serie posiadające niezależne oznakowania środowiskowe lub badania dotyczące emisji. Jednocześnie w obrębie każdej marki poszczególne farby mają różne właściwości i przeznaczenie.
W WOOW Painting Expert® pracujemy obecnie przede wszystkim na systemach obu tych producentów i wybieramy konkretny produkt do podłoża, pomieszczenia oraz wymagań użytkowych.
Więcej znajdziesz w naszym porównaniu Flügger czy Brillux – porównanie farb do wnętrz oraz na stronie Brillux w WOOW Painting Expert.
Jak wybrać farbę o dobrych parametrach środowiskowych?
- Określ wymagania pomieszczenia i sposób użytkowania ściany.
- Sprawdź kartę techniczną konkretnego produktu.
- Porównaj deklarowaną zawartość VOC.
- Jeżeli jakość powietrza jest szczególnie ważna, szukaj badań lub oznakowań dotyczących emisji.
- Sprawdź niezależne certyfikaty, takie jak EU Ecolabel lub Nordic Swan.
- W przypadku alergii szukaj produktu z odpowiednim oznaczeniem dotyczącym alergików, a nie tylko napisem „eko”.
- Nie pomijaj klasy odporności na czyszczenie, stopnia połysku i krycia.
- Dobierz odpowiednią ilość materiału, aby ograniczyć odpady.
Jak dobieramy farby w WOOW Painting Expert?
Nie zakładamy, że jedna farba będzie odpowiednia do wszystkich pomieszczeń.
Przy wyborze systemu bierzemy pod uwagę stan i rodzaj podłoża, sposób użytkowania powierzchni, oczekiwany stopień matu, możliwość czyszczenia, oświetlenie oraz wymagania klienta dotyczące emisji lub konkretnych certyfikatów.
Szczegóły samej usługi znajdziesz na stronie malowanie ścian w Warszawie.
Farby ekologiczne – najczęściej zadawane pytania
Czy farby ekologiczne nie zawierają VOC?
Nie można tego zakładać dla całej kategorii. Konkretna farba może mieć bardzo niską zawartość VOC, ale wartość trzeba sprawdzić w dokumentacji produktu.
Czy farba wodna jest ekologiczna?
Sama informacja, że farba jest wodorozcieńczalna, nie wystarcza do oceny jej całego profilu środowiskowego. Trzeba sprawdzić recepturę, VOC, emisję, certyfikaty oraz parametry użytkowe.
Czy farby ekologiczne są bezpieczne dla alergików?
Nie wszystkie. Dla osoby z alergią warto wybierać konkretny produkt posiadający odpowiednie badanie, certyfikat albo deklarację producenta dotyczącą takiego zastosowania.
Co oznacza EU Ecolabel na farbie?
To oficjalne oznakowanie ekologiczne Unii Europejskiej. Kryteria dla farb obejmują wymagania środowiskowe, ograniczenia dotyczące określonych substancji i VOC oraz parametry użytkowe, a dla produktów wewnętrznych także wymagania związane z emisją.
Czy farba ekologiczna jest mniej trwała?
Nie można tego stwierdzić na podstawie samego określenia „ekologiczna”. Trwałość trzeba oceniać na podstawie parametrów konkretnego produktu, takich jak odporność gotowej powłoki, przeznaczenie i wymagania producenta.
Czy WOOW stosuje farby z certyfikatami ekologicznymi?
Tak. W systemach Flügger i Brillux dostępne są produkty posiadające niezależne oznakowania środowiskowe oraz badania dotyczące emisji. Konkretną farbę dobieramy jednak zawsze do wymagań danej realizacji.
Czy warto wybierać farby ekologiczne?
Tak, jeżeli za określeniem „ekologiczna” stoją konkretne właściwości potrzebne w danym wnętrzu i można je zweryfikować w dokumentacji lub niezależnym oznakowaniu.
Znacznie ważniejsze od samego napisu na opakowaniu są rzeczywista zawartość i emisja VOC, obecność odpowiednich certyfikatów, skład produktu oraz jego trwałość i przydatność do konkretnej powierzchni.
Dobrze dobrana farba powinna łączyć wymagania dotyczące środowiska i jakości powietrza z właściwościami potrzebnymi do uzyskania trwałej powłoki.
Planujesz malowanie i zależy Ci na konkretnych parametrach farby?
Dobieramy system Flügger lub Brillux do podłoża, sposobu użytkowania pomieszczenia oraz wymagań dotyczących trwałości i emisji.
