Określenie „farba zmywalna” brzmi prosto, ale samo w sobie niewiele mówi o rzeczywistej odporności gotowej ściany. Dwie farby reklamowane jako łatwe do czyszczenia mogą bardzo różnić się zachowaniem podczas wielokrotnego mycia, odpornością na ścieranie i wyglądem po usunięciu zabrudzenia.
Dlatego przy wyborze warto patrzeć nie tylko na nazwę handlową produktu, ale przede wszystkim na jego klasyfikację techniczną, stopień połysku, przeznaczenie oraz sposób użytkowania konkretnego pomieszczenia.
W tym poradniku wyjaśniamy, czym różni się odporność na szorowanie od łatwości usuwania plam, jak czytać klasy EN 13300 i dlaczego nawet farba klasy 1 nie oznacza, że każdą plamę można agresywnie szorować bez śladu.
Co właściwie oznacza „farba zmywalna”?
„Zmywalna” jest przede wszystkim określeniem użytkowym. Informuje, że gotowa powłoka została zaprojektowana z myślą o czyszczeniu, ale nie określa automatycznie jej klasy odporności, rodzaju spoiwa ani skuteczności usuwania konkretnych zabrudzeń.
Dlatego dużo bardziej użytecznym parametrem jest odporność na szorowanie na mokro według EN 13300 i badania EN ISO 11998.
Parametr ten pozwala porównywać, jak bardzo powłoka ulega zużyciu podczas kontrolowanego czyszczenia.
Klasy odporności na szorowanie według EN 13300
Klasa 1 – najwyższa odporność w tej klasyfikacji. Ubytek powłoki po 200 cyklach jest bardzo mały.
Klasa 2 – wysoka odporność na szorowanie na mokro, odpowiednia dla wielu intensywnie użytkowanych wnętrz.
Klasa 3 – większy ubytek powłoki podczas testu. Może być wystarczająca w miejscach mniej narażonych na częste czyszczenie.
Klasa 4 – niższa odporność na czyszczenie mechaniczne.
Klasa 5 – najniższa odporność w klasyfikacji EN 13300.
Jeżeli chcesz dokładniej poznać sposób klasyfikowania farb, zobacz również nasz poradnik EN 13300 – klasyfikacja farb do wnętrz.
Klasa 1 nie oznacza, że każda plama zniknie bez śladu
To jedno z najważniejszych rozróżnień. Klasa odporności na szorowanie opisuje zużycie powłoki podczas testu mechanicznego. Nie jest bezpośrednim rankingiem odporności na kawę, tłuszcz, wino, kredki czy inne konkretne zabrudzenia.
Produkt może mieć bardzo wysoką odporność mechaniczną, ale sposób usuwania konkretnej plamy nadal będzie zależał od rodzaju zabrudzenia, czasu jego pozostawania na ścianie, koloru farby, stopnia matu i użytego środka czyszczącego.
Dlatego określenia „odporna na szorowanie”, „łatwa do czyszczenia” i „plamoodporna” nie powinny być traktowane jako całkowicie równoważne.
Stopień matu ma znaczenie podczas czyszczenia
Tradycyjnie powierzchnie o wyższym stopniu połysku były łatwiejsze do czyszczenia niż głęboko matowe powłoki. Współczesne produkty pozwalają uzyskać wysoką odporność również w matowym wykończeniu, ale nie oznacza to, że każda farba matowa będzie zachowywała się identycznie.
Podczas intensywnego miejscowego czyszczenia niektórych matowych powierzchni może dojść do zmiany struktury lub miejscowego wybłyszczenia, nawet jeżeli sama powłoka pozostaje dobrze związana z podłożem.
Dlatego przy wyborze farby do bardzo intensywnie użytkowanej powierzchni patrzymy równocześnie na klasę odporności i deklarowane właściwości czyszczenia konkretnego produktu.
Czy farba lateksowa zawsze jest zmywalna?
Nie należy wybierać produktu wyłącznie dlatego, że na etykiecie znajduje się określenie „lateksowa”.
Współczesne określenie farby lateksowej nie opisuje jednej precyzyjnie zdefiniowanej receptury. W praktyce jest często używane wobec trwałych farb dyspersyjnych przeznaczonych do ścian.
Dlatego zamiast porównywać wyłącznie nazwy „akrylowa”, „lateksowa” czy „ceramiczna”, sprawdzamy parametry konkretnego produktu.
Czy farba ceramiczna jest bardziej zmywalna?
Określenie „ceramiczna” również nie zastępuje danych technicznych. Poszczególne produkty mogą mieć bardzo różne parametry i technologie.
Przykładowo aktualny Flügger Dekso 5 Ceramic posiada klasę 1 odporności na szorowanie według EN 13300 i jest przeznaczony między innymi do miejsc intensywnie użytkowanych.
Nie oznacza to jednak, że każde opakowanie oznaczone słowem „ceramiczna” automatycznie będzie miało identyczną klasę i zachowanie podczas czyszczenia.
Gdzie szczególnie warto stosować farby odporne na czyszczenie?
Największe znaczenie mają tam, gdzie powierzchnia jest regularnie dotykana lub narażona na zabrudzenia.
- Przedpokój i korytarz – ślady dłoni, ubrania, torby, walizki i intensywny ruch.
- Kuchnia – zabrudzenia powstające podczas gotowania i częstsze przecieranie powierzchni.
- Pokój dziecięcy – miejsca regularnie dotykane i narażone na przypadkowe zabrudzenia.
- Biuro i lokal usługowy – większa liczba użytkowników i częstsza potrzeba czyszczenia ścian.
- Ściany przy stole, biurku i ciągach komunikacyjnych – lokalne strefy o podwyższonym obciążeniu.
Farba zmywalna do łazienki – sama klasa odporności nie wystarczy
Łazienka jest dobrym przykładem pomieszczenia, w którym nie można kierować się wyłącznie klasą szorowania.
Produkt musi być dopuszczony do warunków panujących w danym miejscu, a znaczenie mają również wilgotność, wentylacja, strefa zastosowania oraz wymagania całego systemu.
Farba o klasie 1 przeznaczona do zwykłego salonu nie staje się automatycznie produktem do wszystkich powierzchni w pomieszczeniu mokrym.
Klasa 1 może oznaczać bardzo różne wykończenia
Dobrym przykładem są aktualne produkty Brillux. Topp 948 posiada klasę R1 i głęboko matowe wykończenie, natomiast Sedagloss 993 również posiada klasę R1, ale jest farbą jedwabisto matową przeznaczona do powierzchni wymagających łatwiejszego czyszczenia.
Sama liczba „1” nie oznacza więc, że oba produkty będą wyglądały i zachowywały się identycznie na ścianie.
Właśnie dlatego w WOOW dobieramy konkretną farbę do pomieszczenia i oczekiwanego efektu, a nie wyłącznie do pojedynczego parametru.
Nie myj świeżo pomalowanej ściany od razu
Odporność deklarowana przez producenta dotyczy prawidłowo wykonanej i odpowiednio utwardzonej powłoki.
To, że ściana jest sucha w dotyku albo można wykonać kolejną warstwę, nie oznacza jeszcze uzyskania pełnej odporności użytkowej.
Przykładowo Flügger Dekso 5 Ceramic ma deklarowane pełne utwardzenie po około 28 dniach w warunkach referencyjnych.
Szerzej opisujemy to w poradniku czas schnięcia farby a pełne utwardzenie powłoki.
Jak czyścić zmywalną farbę?
Zawsze warto zacząć od najmniej agresywnej metody przewidzianej przez producenta konkretnego produktu.
Zbyt mocny detergent, szorstka gąbka albo intensywne miejscowe tarcie mogą zmienić wygląd powierzchni nawet wtedy, gdy farba ma wysoką odporność mechaniczną.
Szczególną ostrożność warto zachować przy głębokich matach oraz mocnych, ciemnych kolorach, na których miejscowe wybłyszczenie może być bardziej widoczne.
Kolor i odporność to dwie różne decyzje
Najpierw można wybrać interesujący nas odcień, ale później trzeba jeszcze dobrać właściwy produkt do sposobu użytkowania ściany.
Ten sam kolor może być dostępny w kilku farbach o różnych klasach odporności, stopniu matu i przeznaczeniu.
Jeżeli nie masz jeszcze ustalonego odcienia, zobacz poradnik jak dobrać kolor farby do wnętrza.
Jak dobieramy farby odporne na czyszczenie w WOOW?
W WOOW Painting Expert® pracujemy obecnie przede wszystkim na systemach Brillux i Flügger.
Nie stosujemy zasady, że do każdego pomieszczenia wybieramy po prostu „najmocniejszą” farbę. Produkt dobieramy do rodzaju podłoża, sposobu użytkowania, oczekiwanego stopnia matu, koloru oraz realnej potrzeby późniejszego czyszczenia.
Zakres całej usługi znajdziesz na stronie malowanie ścian Warszawa.
Farby zmywalne – najczęściej zadawane pytania
Jaka klasa farby jest najlepsza do zmywania?
W klasyfikacji EN 13300 klasa 1 oznacza najwyższą odporność na szorowanie na mokro. Nie oznacza to jednak automatycznie najlepszej odporności na każdą plamę ani identycznej łatwości czyszczenia wszystkich produktów klasy 1.
Czy klasa 2 jest dobra?
Tak. Klasa 2 nadal oznacza wysoką odporność na szorowanie na mokro i może być odpowiednia do wielu wnętrz. Dobór powinien zależeć od intensywności użytkowania powierzchni.
Czy farba lateksowa jest zawsze zmywalna?
Nie należy tego zakładać wyłącznie na podstawie nazwy. Warto sprawdzić klasę odporności, przeznaczenie i dokumentację konkretnego produktu.
Czy farba matowa może być zmywalna?
Tak. Dostępne są matowe i głęboko matowe farby o wysokiej klasie odporności. Trzeba jednak sprawdzić również właściwości czyszczenia konkretnej powierzchni.
Czy nową ścianę można od razu umyć?
Nie warto czyścić świeżej powłoki przed osiągnięciem przez nią odpowiedniego stopnia utwardzenia. Czas należy sprawdzić w karcie technicznej konkretnej farby.
Czy farba klasy 1 nadaje się do łazienki?
Sama klasa odporności nie przesądza o przydatności do pomieszczenia mokrego. Produkt musi być przeznaczony do warunków występujących w danej strefie i zastosowany zgodnie z wymaganiami systemu.
Najlepsza farba zmywalna to farba dobrana do sposobu użytkowania
Nie warto wybierać farby wyłącznie na podstawie słów „lateksowa”, „ceramiczna” albo „zmywalna”.
Najbardziej przydatne informacje znajdują się w danych technicznych – klasie odporności na szorowanie, stopniu połysku, przeznaczeniu i zaleceniach dotyczących czyszczenia oraz czasu pełnego utwardzenia.
Dopiero po zestawieniu tych parametrów z realnym sposobem użytkowania pomieszczenia można wybrać produkt, który będzie zarówno estetyczny, jak i praktyczny.
Potrzebujesz farby odpornej na codzienne użytkowanie?
Dobieramy produkt do pomieszczenia, podłoża, koloru i oczekiwanego sposobu późniejszego czyszczenia ściany.
