Uzyskanie na ścianie widocznego połysku lub świetlistych drobin często kojarzy się z jednym prostym rozwiązaniem: wsypaniem dekoracyjnego proszku prosto do wiadra ze standardową, matową farbą ścienną. W internecie wciąż krążą nieaktualne i bardzo ryzykowne instrukcje mówiące o aplikowaniu 10 czy 20% brokatu do bazy i późniejszym lakierowaniu całości.
Z punktu widzenia rzemiosła i technologii chemicznej takie eksperymenty mogą zmienić właściwości produktu i sprawić, że producent nie będzie już deklarował parametrów gotowej powłoki. W poniższym artykule wyjaśniamy, dlaczego nie należy samodzielnie modyfikować składu farby, czym różnią się poszczególne rodzaje połysku oraz jak obecnie projektowane są profesjonalne systemy efektów dekoracyjnych.
Spis Treści
Dlaczego nie warto wsypywać przypadkowego brokatu do zwykłej farby?
Podstawowa zasada brzmi: do profesjonalnej farby nie należy samodzielnie dodawać przypadkowego brokatu ani pigmentu efektowego, jeżeli producent jednoznacznie nie przewidział takiego dodatku dla tego konkretnego systemu. Dozowanie niestandardowych ciał stałych do gotowego produktu może nieodwracalnie zmienić kluczowe parametry mieszanki, w tym:
- lepkość i rozlewność materiału,
- skuteczność krycia powłoki,
- proces schnięcia i tworzenia powłoki,
- ostateczną strukturę oraz odporność na ścieranie,
- równomierne rozmieszczenie dodatku i wygląd gotowej powierzchni.
Brokat do farby czy gotowy system dekoracyjny?
Z punktu widzenia wykonawcy bezpieczniejsze i znacznie bardziej przewidywalne jest korzystanie z gotowego systemu, w którym producent określił z góry kompatybilne produkty, proporcje dodatków, rodzaj podłoża i sposób aplikacji.
Dobrym przykładem rygoru technologicznego w tym zakresie jest system Brillux. Producent oferuje dekoracyjną farbę efektową o metalicznej optyce – Creativ Lucento 83. W jej karcie przewiduje on możliwość opcjonalnego dodania pigmentu Creativ Cristallo 183 w określonej proporcji (500 g dodatku na 2,5 l bazy). Jest to dodatek efektowy przewidziany przez producenta dla konkretnego materiału i stosowany w ściśle określonej proporcji, a nie przypadkowy brokat dodany do dowolnej farby.
Pigment metaliczny i struktura na dużych ścianach
Zdjęcia referencyjne we wnętrzach bywają mylące. Ściana z wizualnym „brokatem” technicznie może stanowić zupełnie inne wykończenie: masę strukturalną, lazurę, wosk czy powłokę o specjalistycznym efekcie perłowym. Przykładowo Brillux Creativ Metallico 76 i Creativ Tenero 84 pozwalają uzyskać różne rodzaje metalicznego wykończenia i są wykonywane według odrębnych technik aplikacyjnych.
Dobór technologii powinien wynikać z uzgodnionego efektu końcowego – m.in. stopnia odbicia światła, charakteru struktury i sposobu postrzegania powierzchni pod różnymi kątami – oraz z dostępnego systemu materiałowego. Narzędzie (wałek, paca, gąbka) oraz sposób aplikacji są częścią konkretnej techniki i nigdy nie należy zakładać ich z góry.
Należy także rozróżniać materiały wielkopowierzchniowe od detali. Flügger również oferuje materiały dekoracyjne o efekcie metalicznym, np. Trend Edition w wariantach złotym, srebrnym i miedzianym. Jest to jednak produkt przeznaczony do określonych zastosowań i niedużych powierzchni, dlatego nie należy traktować go jako uniwersalnego systemu do wykonywania dużych, jednolitych ścian dekoracyjnych w salonach.
Jakość podłoża a efekt metaliczny
Wymagania dotyczące gładkości ściany zależą od konkretnej techniki. Niektóre systemy mogą być wykonywane na powierzchniach celowo fakturowanych, natomiast w innych producent wymaga bardzo wysokiego standardu przygotowania. Efekty metaliczne intensywnie reagują na światło, dlatego nierówności, drobne ślady po lokalnym szlifowaniu czy różnice w chłonności ściany mogą być pod nimi znacznie bardziej widoczne niż pod powłoką klasycznego matu.
Przykładowo jedna z technik wykończeniowych Brillux przy użyciu Creativ Lucento 83 i Creativ Cristallo 183 wymaga powierzchni wyszpachlowanej aż do rygorystycznego standardu Q4.
- Szerzej o ocenie, naprawie i przygotowaniu ściany przed wykonaniem kolejnych powłok piszemy w artykule Jak przygotować ściany do malowania?.
- Jeżeli podłożem jest istniejący tynk, jego rodzaj i stan mają fundamentalne znaczenie dla dalszego procesu dekoracyjnego – zobacz również Tynki wewnętrzne – jak rodzaj podłoża wpływa na szpachlowanie i malowanie?.
Czy potrzebny jest lakier zabezpieczający?
Nie istnieje jedna, uniwersalna zasada dotycząca końcowego lakierowania efektów metalicznych. W niektórych technikach Brillux przewidziana jest dodatkowa warstwa dekoracyjno-ochronna, podczas gdy Flügger w przypadku metalicznej farby Trend Edition wprost nie zaleca lakierowania gotowej powierzchni. Decydująca jest więc dokumentacja techniczna wybranego materiału, a nie anonimowe porady z sieci. Sama odporność powierzchni na czyszczenie jest osobnym parametrem technicznym, który szerzej opisujemy w artykule Farby zmywalne – co naprawdę oznacza odporność na czyszczenie?.
Przed podjęciem decyzji o nałożeniu efektu dekoracyjnego na główną ścianę w salonie, należy wykonać wstępną próbkę materiałową. Ostateczny wizualny odbiór powierzchni zależy m.in. od struktury podłoża, kierunku i rodzaju oświetlenia oraz kąta obserwacji w danym wnętrzu.
Ściana dekoracyjna z efektem metalicznym
Efekt metaliczny zależy od jakości podłoża, zastosowanego systemu oraz techniki wykonania. Jeżeli planujesz akcentową ścianę z połyskiem lub inną powierzchnię dekoracyjną, zakres prac dobieramy do oczekiwanego efektu i rzeczywistych warunków istniejącego podłoża.
