Jednym z najgłębiej zakorzenionych mitów budowlanych jest przekonanie, że przed każdym otwarciem puszki z farbą należy bezwzględnie zagruntować ścianę. Powszechne nadużywanie preparatów głębokopenetrujących wynika często z niezrozumienia fizyki podłoża oraz mylenia właściwości materiałów chemii budowlanej.
W poniższym artykule porządkujemy wiedzę techniczną z zakresu przygotowania powierzchni. Wyjaśniamy, do czego w rzeczywistości służy grunt, kiedy jego aplikacja jest konieczna, jak samodzielnie zbadać chłonność ściany oraz dlaczego nieuzasadnione gruntowanie starych powłok może trwale zniszczyć planowany efekt malarski.
Spis Treści
Czym jest gruntowanie i czego preparat gruntujący nie robi?
Preparat gruntujący (najczęściej w postaci wodnej dyspersji) to środek, którego zadaniem jest wniknięcie w strukturę podłoża w celu ograniczenia i ujednolicenia jego chłonności, stabilizacji lekko pylących i chłonnych podłoży oraz związania resztek pyłu.
Należy jednak stanowczo obalić przypisywane mu w internecie magiczne właściwości. Grunt malarski:
- Nie usuwa nierówności ani ubytków: Grunt nie posiada właściwości wypełniających geometrii ściany. Dziury i rysy należy zlikwidować przy użyciu odpowiednich mas naprawczych.
- Nie chroni przed wilgocią: Typowy grunt pod farbę nie jest materiałem hydroizolacyjnym. Nie zabezpieczy on pomieszczenia przed przenikaniem wody czy powstawaniem wykwitów pleśni na zawilgoconej przegrodzie.
Kiedy gruntowanie jest potrzebne, a kiedy należy go unikać?
Gruntowanie wykonuje się wtedy, gdy wymaga tego stan oraz rodzaj podłoża, a także wytyczne producenta wybranego systemu materiałowego.
Kiedy grunt jest zazwyczaj wskazany?
- Na nowych, chłonnych tynkach gipsowych i mineralnych.
- Na surowych płytach gipsowo-kartonowych oraz wyszlifowanych spoinach.
- Po zeszlifowaniu gładzi gipsowej (ze względu na znaczne pylenie i chłonność materiału), o ile dokumentacja zastosowanej masy i farby nie zakłada inaczej.
- Na podłożach lekko pylących, po wcześniejszym zeskrobaniu luźnych i łuszczących się starych powłok malarskich.
Kiedy nie stosować gruntu penetrującego?
- Przy przemalowywaniu ścian pokrytych stabilną, dobrze trzymającą się i niepylącą farbą dyspersyjną (np. lateksową czy ceramiczną).
- Na podłożach nienasiąkliwych i gładkich (w tym przypadku lepiej sprawdzą się specjalistyczne grunty przyczepnościowe).
- W przypadku odświeżania czystych ścian, gdzie do przygotowania powierzchni w zupełności wystarczy umycie ich wodą z dodatkiem mydła malarskiego.
Co się stanie po niewłaściwym lub nadmiernym zagruntowaniu?
Aplikacja preparatu głębokopenetrującego na ścianę, która nie jest chłonna (czyli np. pomalowaną już wcześniej stabilną farbą), prowadzi do zjawiska tzw. szklenia podłoża. Nałożenie zbyt dużej ilości gruntu penetrującego lub zastosowanie go na podłożu, które nie może go prawidłowo wchłonąć, może pozostawić na powierzchni zwartą, miejscami błyszczącą warstwę. Taki efekt jest niepożądany i może pogorszyć przyczepność kolejnej powłoki. W takiej sytuacji dalszy sposób przygotowania należy dobrać do zastosowanego preparatu i stanu powierzchni.
Jak sprawdzić chłonność i spójność podłoża przed pracą?
Zamiast zgadywać, stan podłoża można w prosty sposób zweryfikować dwoma fizycznymi testami na miejscu inwestycji:
- Test chłonności (wody): Przetrzyj fragment ściany bardzo mokrą gąbką. Szybkie wchłanianie wody wskazuje na wysoką chłonność podłoża i potrzebę dobrania odpowiedniego przygotowania zgodnie z systemem malarskim. Jeżeli woda ścieka po ścianie w postaci kropel, powierzchnia jest nienasiąkliwa i gruntu penetrującego nie należy stosować.
- Test spójności (taśmy): Orientacyjną próbą oceny nośności powłoki jest przyklejenie na suchą ścianę kawałka mocnej taśmy malarskiej. Należy ją mocno docisnąć i po chwili oderwać zdecydowanym ruchem. Jeśli na kleju pozostały płaty starej farby lub gruba warstwa pyłu, podłoże jest niespójne. Wymaga ono zeskrobania luźnych warstw, odpylenia i wzmocnienia odpowiednim preparatem.
Grunt penetrujący a farba podkładowa to nie to samo
Wykonawcy często używają słowa „grunt” do opisania dwóch zupełnie różnych technologicznie produktów. Należy wyraźnie rozdzielić ich funkcje:
- Grunt penetrujący (dyspersyjny): Bezbarwny lub lekko mleczny płyn. Wnika głęboko w porowate podłoże mineralne, regulując jego chłonność i stabilizując słabą strukturę.
- Farba podkładowa: Pigmentowany produkt tworzący warstwę na powierzchni podłoża. W zależności od produktu może wyrównywać kolor, fakturę i chłonność oraz poprawiać warunki pod farbę nawierzchniową. Do blokowania plam i przebarwień stosuje się natomiast produkty izolujące przeznaczone konkretnie do tego celu.
Mit zmiany ciemnego koloru: Zmiana koloru ściany z bardzo ciemnego (np. granatowego) na jasny nie oznacza automatycznej potrzeby stosowania gruntu głębokopenetrującego! Jeśli stara powłoka jest stabilna, użycie gruntu wodnego nic nie da. W takich sytuacjach w celu ułatwienia krycia stosuje się właśnie dobrej jakości kryjące farby podkładowe lub nakłada odpowiednią liczbę warstw farby nawierzchniowej.
Jak aplikować grunt i jak robimy to w WOOW?
Czas schnięcia i możliwość nakładania kolejnej warstwy zależą od konkretnego preparatu, temperatury, wilgotności i chłonności podłoża. Należy stosować wartości określone w aktualnej karcie technicznej produktu. Preparatu nie należy również rozcieńczać, chyba że producent wyraźnie dopuszcza taki sposób aplikacji i określa proporcje.
W codziennej praktyce WOOW Painting Expert® nie gruntujemy w ciemno. Zawsze rozpoczynamy prace od przeprowadzenia diagnozy podłoża. Jeżeli odświeżamy stabilne, prawidłowo pomalowane ściany, poprzestajemy na ich dokładnym umyciu i odtłuszczeniu. Grunt dobieramy i aplikujemy rygorystycznie tam, gdzie wymaga tego technologia – na nowych tynkach, szlifowanych gładziach lub po miejscowych, głębszych naprawach uszkodzonego podłoża.
Profesjonalne przygotowanie ścian przed malowaniem
Dobór preparatu gruntującego powinien wynikać ze stanu podłoża i wymagań stosowanego systemu malarskiego. WOOW Painting Expert ® wykonuje przygotowanie powierzchni oraz malowanie ścian i sufitów w Warszawie i okolicach, dobierając sposób gruntowania do rodzaju i chłonności podłoża.
